PAASVUUR

Paas-maandag
's morgens paasbult opbouwen
Paasvuur om 20:00 uur
locatie: op de driesprong Torenweg / Hingstakkerweg / Kerkakkerweg

 

  De voor-christelijke of heidense betekenis van paasvuren was het beëindigen van de winter, waarbij het vuur bedoeld was om de
  donkere dagen voorgoed te verdrijven. Een andere verklaring is dat met het vuur voorspoed voor het komende groeiseizoen
  gevraagd wordt.
  De reden dat het paasvuur vaak op een heuvel of andere verhoging wordt aangelegd zou te maken hebben met het geloof dat het
  licht, de rook of de as van het vuur, zover als deze reikte, de velden vruchtbaar zou maken.
  Christelijke verklaringen voor het paasvuur dragen deze elementen in zich, maar geven als reden het betuigen van dankbaarheid
  voor de opstanding van Jezus en de overwinning op de dood.
  Er is geen vaste dag waarop het vuur wordt ontbrandt; dit kan zowel op Eerste als op Tweede Paasdag gebeuren.

  Het opbouwen en branden van de paasvuren was omgeven door allerlei traditionele gebruiken en rituelen; per plek had men zijn
  eigen gebruiken. Het selecteren en naar de vuurplek brengen van de boom die de basis van het vuur zou vormen was vaak al een
  feest op zich. Daarna trok men het bos in om allerlei brandbaar materiaal te zoeken. In andere gebieden verzamelde men alles wat
  in de afgelopen winter nutteloos was geworden. Wanneer het vuur niet wou branden betekende dit een slecht jaar en er werd dan
  ook alles aan gedaan om er voor te zorgen dat het vuur hoe dan ook zou branden.
  Er ontstond een concurrentiestrijd tussen de verschillende dorpen: hoe hoger, mooier of beter het vuur brandde, hoe sterker de
  aan het vuur toegeschreven krachten. Wanneer de paasbult van een naburig dorp voortijdig in de brand gezet kon worden
  betekende dit een vernedering voor de bewoners van dat dorp, en een slecht landbouwjaar.

  Het laten ontbranden van het vuur is een eretaak voor bestuurders, de dominee, priester of de landeigenaar. Vaak werd er een ton
  gevuld met brandbaar materiaal of een stropop of iets dergelijks bovenop de bult gezet. Vloog deze in brand dan werd met borrels
  rond gegaan; het feest begon dan pas echt. Als het vuur wat minder hoog brandde sprong de jeugd door de vlammen om hun
  moed te tonen en meisjes werden door de jongens ingesmeerd met houtskool.

  Ondanks de opname in de christelijke liturgie werden de paasvuren krachtig bestreden door de kerk. Met name de heidense en
  bijgelovige rituelen die het vuur omringden en het overdadige drinken, eten en dansen zou maar tot onzedelijke uitspattingen
  leiden.

                         
  Toch lijkt het paasvuur aan het begin van de twintigste eeuw minder populair te worden.
   Met name de sterke afname van het aantal paasvuren in de provincie Drenthe is opmerkelijk.
   Op sommige plaatsen wordt het gebruik nog met moeite door kinderen in stand   gehouden.
   Door veranderde opvattingen over het (bij)geloof en de agrarische vernieuwingen lijken het
   geloof in de werking en het nut van de paasvuren verdwenen. Hoewel het paasvuur steeds
   meer een sociale gebeurtenis is, voelen maar weinigen zich geroepen de eeuwenoude traditie
   in stand te houden. Dit wordt versterkt doordat in de tweede helft van de twintigste eeuw
   paasvuren soms tot een soort openbare vuilverbrandingen verworden. Alles wat men kwijt
   moet komt op de bult; de overlast en verontreiniging nemen toe. Met het aanscherpen van de
   milieuwetgeving worden veel paasvuren niet meer toegestaan en verdwijnen.

  De hedendaagse paasvuren kenmerken zich door hun sociale karakter. De vroegere
  betekenis van het vuur is verdwenen, evenals veel van de gebruiken die het paasvuur
  omringden.
  Het paasvuur is de plek waar mensen samenkomen en met buurtgenoten een gezellige avond
  feestvieren. Het spontane karakter is bewaard gebleven. Het paasvuur zorgt voor een stevige
  band tussen de bewoners; het vuur is van `de buurt' en bemoeienis van buiten of van
  hogerhand wordt niet op prijs gesteld.

 

   Het Nederlandse paasvuurgebied


  bron: http://www.tuttel.com/paasvuren/PDF/drs_Henk_Jan_Solle_paasvuur_scriptie.pdf