DE GESCHIEDENIS VAN
ODOORN (zeer beknopt)
Het oudste document waarin de naam Odoorn voorkomt is een bezegelde brief van
2 juli 1327 van het klooster Ten Nije Lichte.
Klik hier om
het document te bekijken.
In een brief uit 1376 komen
we de naam Odoorn opnieuw tegen. De naam luidt daar Oderen.
In een handschrift van 1393 luidt de naam Odern, in één van 1431
Oederen en in één van 1546 komen we tegen: den borgen van Oideren.
In een handschrift
van 1548 komt de naam nog voor en
wel in de uitdrukking: "den pastoer van
Oderen".
Odoorn (een esdorp)
had tot ver in de achttiende eeuw uitsluitend een boerenbevolking (zelfs de
burgemeester, de dominee en de schoolmeester
waren tegelijkertijd boer).
Odoorn was het het hoofd- en kerkdorp van het gelijknamige
kerspel. In 1835
verhuisde het bestuurlijk centrum van Valthe
naar Odoorn. Maar na
35 jaar werd het gemeentehuis in 1870 alweer verplaatst
naar Exloo. Ondanks diverse pogingen om het gemeentehuis weer terug in Odoorn te
krijgen
is dit nimmer gelukt. Ook het gemeentehuis van de nieuwe gemeente Borger-Odoorn
werd, na veel discussie, in Exloo gevestigd.
bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Odoorn#Geschiedenis
De esdorpen zijn in hun huidige vorm ontstaan
in de vroege Middeleeuwen. Eeuwenlang waren het typisch agrarische
gemeenschappen gelegen op hoge zandplateaus en omringd door ontoegankelijke
veenmoerassen. Kenmerkend voor een esdorp waren de gemeenschappelijke essen, de
groenlanden
(graslanden) en de heide. De es is het vlak tegen het dorp
gelegen bouwland, verdeeld onder de in het dorp wonende boeren. De scheiding
tussen de individuele akkers was eenvoudig (een greppel en wat zwerfkeien). Zware landhekken blokkeerden de ingangen. Dit
was nodig om het vee en het wild buiten te houden. De uitvinding van
prikkeldraad maakte deze houtwallen later overbodig.
Het landbouwgewas van die
tijd was rogge. De es werd bemest met mest van de schapen die werden gehouden op
de omringende heide. De mest werd vermengd met heideplaggen. Hierdoor werden
sommige essen in de loop der eeuwen tientallen centimeters opgehoogd.
Doordat de vraag naar mest toenam naarmate de bevolking van
het esdorp groeide en meer monden gevoed moesten worden, werden er steeds meer
schapen gehouden. Zo veel dat de omringende hei de begrazingsdruk niet langer
aankon. Hierdoor ontstonden bij veel dorpen zandverstuivingen. Ook het
zogenaamde afplaggen van de hei werkte het ontstaan van zandverstuivingen in de
hand. De plaggen werden ondermeer gebruikt voor de bouw van de plaggenhutten en
als strooisel in de schaapskooi.
De esdorpen zijn bekend om hun brinken, de open plekken in
het dorp waaromheen de bebouwing werd gegroepeerd. Bijna elk esdorp heeft er één
of meerdere. De brink had vroeger vele functies, vaak lag er een dobbe (een
soort vijver) die diende als watervoorraad bij branden die de dorpen regelmatig
teisterden. De belangrijkste verandering van de esdorpen ontstond door de komst
van kunstmest. De schapen werden overbodig en met behulp van de nieuwe mest
konden de heidegronden worden omgetoverd in akkers en bossen. De boerderijen
werden, vooral in het kader van de ruilverkavelingen, buiten het dorp geplaatst
en de dorpen zelf werden steeds meer het domein van forenzen die een mooie
woonplek vonden in de nieuwbouwwijken die verrezen op de voormalige essen en
groenlanden.
De gemeente Borger-Odoorn bestaat sinds 1
januari 1998.
Op deze datum is een grootschalige gemeentelijke herindeling
van de provincie Drenthe voltooid. Bij deze herindeling werden de 34
zelfstandige Drentse gemeenten omgevormd tot twaalf nieuwe. Borger-Odoorn is
ontstaan uit de voormalige gemeenten Borger en Odoorn.
bron: http://www.borger-odoorn.nl/Prod/borger-odoorn/borger-odoorn.nsf